تپه گيان توسط گيرشمن و كونتنو حفاري متري شد

تپه اريسمان هزاره چهارم و سوم و سفال دوره اروك در ان پيدا شد

فرهنگ يانيق يا يانيك هزاره سوم ق م شمال غرب ايران

در تپه سبز و تپه فرخ آباد بناهاي يادماني و ظهور سلسله مراتب اجتماعي

شاخص كالكولتيك ظهور سفالهاي ظريف معروف به چشمه علي واهلي شدن حيوانات مثل گاو و گوسفند و بز و خوك و توليد پشم و شير و خانه هاي آييني مثل خانه منقوش زاغه و تجارت با دوردست

تپه تولايي نوسنگي قديم اردوگاه شباني و استقرار فصلي

لايه هاي V D- تپه گوران معرف دوره نوسنگي

برادوستين از سي هزار سال شروع تا 18 هزار تداوم دارد

تپه عبدالحسين دو دوره نوسنگي قبل سفال و بعد از سفال

تپه گودين توسط كايلريانگV VI- (5و 6) اوروك داريم

غارخونيك بيرجند موسترين

فرهنگ حلف همزمان با فرهنگ چشمه علي تهران

فضاهاي معماري مدور در فاز مياني حلف

سنگ ابسيدين آناتولي

حسونا يك روستا ابتدايي در جلگه

قديمي ترين نشانه هاي استفاده از مس تل حلف

فرهنگ عبيد در دوره سوم نينوا نينوا III

تپه گارا شمال ارپاچيه

نقش مايه هاي سفالهاي منقوش حلف شامل نقوش تركيبي است و نقوش حلف از دو رنگ استفاده شده است و حلف جديد چند رنگ و فاز مياني حلف مساوي با لايه هاي 10-7 ارپاچيه و تل ارپاچيه 10-6 حلف

اور در جنوب بين النهرين

كار با مته در حكاكي مهرهاي مسطح فرهنگ حلف

قديمي ترين استقرار پيش از تاريخ بين نهرين عبيد

قديمي ترين پيكرك سنگي بين نهرين از تل ارپاچيه

فرهنگ عبيد در جنوب بين نهرين از 7 محوطه باستاني كشف شده

تاريخ گذاري نسبي حسونا بين 5900-6000

دفن مردگان در قبرستان عمومي در عبيد رايج شد

تپه گارا آثار ساختماني معابد لايه طبقه 19

به علت وجود فرهنگهاي پيشرفته فلات ايران فرهنگ حلف در ايران گسترش نيافت

نام ماد در شلمانسر سوم و كردستان امروزي و آذربايجان

دركتيبه تيگلات پليسر اول از اكباتانه با نام افدانه نام آورده شده

در كاخ سارگون دوم در خورس اباد و كاخ تيگلات پيلسر سوم در نيمرود دو كاخ اشوري قلاع مادي در آن بصورت نقش برجسته

قدمت بناهاي گودين II  مادي با كربن 14 و كشف سنجاق مفرغي تاريخ گذاري شده

معبد نيمه چليپا نوشيجان استروناخ

گورستان B سيلك مادي و سفال منقوش

شاهك نشين اليپي در كرمانشاه

واژه آبدادانا فرمانرواي مادي

اولوسونو شاه ماناها

در ساختمان شماره سه دهانه غلامان ايوان غربي با ايوان هاي ديگر فرق دارد

بريكدره به دريافت كننده ماليات غلات

نخستين مركز شكل گيري حكومت پارس ها انشان در فارس

گوردخمه كتيبه دار هخامنشي متعلق به داريوش بزرگ در نقش رستم

جام زرين خشايار شا به خط ميخي و به زبانهاي پارسي – ايلامي و بابلي

نگهبان نمروداغ شير و عقاب

ريتون هاي هخامنشي متاثر از مادها

الواح زرين و سيمين از زير كف اپاداناي تخت جمشيد به دستور داريوش بزرگ

افراد حجاري نقش بيستون به ترتيب از قوم1- شوشي 2 – بابلي4 – شوشي7- بابلي 8- مروي

موقعيت صحيح كاخ سه دروازه جنوب غربي صدستون

كتيبه داريوش در نقش رستم بر توانايي هاي فردي شاه اشاره كرده است

نمونه رونبشت از متن بيستون در جزيره الفانتين ساحل نيل و بابل پيدا شده

اسكندر با جنگ با سكاها شمال شرقي بعد از شكست انها قلعه سيراپوليس را بنا نهاد

تاريخ گذاري آثار دوره اشكاني فقط از روي مدارك نوشتاري امكان پذير است

منطقه اليمايي توسط مهرداد اول تسخير شد موضوع سرپل زهاب اعطاي مقام

معماري اشكاني دو يا چهار ايواني حياط مركزي و نيم ستون تزئيني در نما

ارتاكسانا اولين پايتخت ارمنستان

مجسمه هاي مرمر الحضر قرن دوم ميلادي

پشت سكه اردشير اول آتشدان

وه شاپور  موبد زمان انوشيروان

اصلاحات  پولي زمان خسرو انوشيروان

هياطله توسط ساساني ها به شيه قاره هند رانده شدند

اولين بناي ساساني كه گوشواره معرف گنبد  اردشير اول فيروزاباد

تاج ستاني از اناهيتا نرسي نقش رستم

صحنه نبرد تن به تن شاه در فلزكاري ساساني نيست

نام ضرابخانه هاي ساساني در پشت سكه – حاشيه سمت راست

معادن استفاده در فلزكاري ساساني سرب و روي و نقره

در كاوش هاي باستاني نيشابور سده سوم و چهارم هجري نقاشي ديواري دوره ساساني كشف شد

مسجد جامع اصفهان چهار ايواني و داراي شبستان و گنبد دار

كاروانسراي خان حكيم در آناتولي متعلق به عهد سلجوقي و داراي كتيبه به سه زبان عربي –سرياني و ارمني

محوطه باستاني بست در لشكري بازار افغانستان غزنوي –غوري

مناره ابودلف در كنار مسجد سامره

در دوران حكومت ازبكان شيباني در نيمه اول سده دهم شهر بخارا مركز سياسي –مذهبي بوده

كنوانسيون 1954 لاهه خودداري از هرگونه عمل خصومت اميز نسبت به حمل و نقل اموال منقول تحت حمايت

مقبره خواجه عبدالله انصاري در گازرگاه به دستور شاهرخ تيموري و بدست قوام الدين شيرازي

پايتخت عثمانيان ادرنه -  بورسه و قسطنطنيه (استانبول)

رباط زين الدين مدوردر جاده يزد به كرمان

استاد قوام الدين شيرازي از معماران دوره تيموري و عام المنفعه

بر اساس كتيبه اي از محمد رضا امامي كه از هنرمندان عصر صفوي است بر سر در مسجد شاه  علي اكبر اصفهاني معمار و بنا اين بنا بوده   مسجد شاه

طرح ديولافوا از مسجد جامع ورامين

عمليات احداث شهر سلطانيه ارغون و زمان اولجايتو تمام شد

احداث باغ سعادت آباد و شهر جعفراباد مهمترين اقدام صفويان قبل از انتقال پايتخت از تبريز به اين شهر بود

لوح تزئيني موزائيك زير رواق غربي صحن مسجد امويان دمشق حاوي مناظر تزئينات معماري و گياهي

حمام هاي باقيمانده از دوران صدر اسلام از كاخ هاي برون شهري امويان

مغرب اسمي است كه جغرافيدانها مسلمان به مراكش داده اند

نماي رو به صحن مسجد جامع اصفهان در قرن هشتم هجري قمري دو طبقه شد

كارگاه فراوري نيشكر در حفاري هاي شوش متعلق به قرن 6 و 7 هجري قمري

دو تزئين نقاشي يكي صحنه شكار سواركار در حال شكار به سبك ساساني و ديگري الهه گايا به سبك بيزانس هر دو در كاخ قصرالحير الغربي اموي

تاريخ دقيق ساخت مقصوره مسجد جامع اصفهان 481 ه ق بررسي القاب سلطان در متن

قصر المشتي امويان وليد دوم

سر در مسجد جرجير متعلق به آل بويه

در دوران آل بويه در صحن مسجد جامع اصفهان يك رواق به دور صحن اضافه شد

مناره سين در اصفهان

مراغه سال 656 پايتخت ايلخاني

رنگ آبي درسفال با لعاب سفيد- آبي دوران صفوي از ماده كبالت بدست مي آمد

جلاي فلزي در سفال زرين فام به دليل احيا فلز موجود در مواد اوليه لعاب و تشكيل يك لايه نازك

اكسيد قلع در لعاب  سفال باعث سفيد و مات شدن لعاب مي شود

برنج ازآلياژ  مس و روي

براي رنگ دادن به لعاب از اكسيد فلزات

ضرب سكه عهد سلجوقيان قرن ششم هجري كه مراقبت و نظارت بر عهده محتسب بوده است

نمادهاي مشروعيت بخش حكومت فرمانروايان دوره اسلامي عبارتند از منشور سكه و خلعت مطرز

عنوان تملك كتاب در صفحه اول كتاب مزين به شمسه نوشته مي شد و عنوان كتاب و فهرست مطالب در ترنج

مهرهاي مشبك فلزي هزاره سوم ق م نيمه شرقي فلات ايران

تپه حصار دامغان جايگزين سفال هاي نخودي منقوش با سفال خاكستري براق در طبقه IIB

طبقه VII هفتوان معرف عصر مفرغ متاخر شمال غرب ايران

خاستگاه فرهنگ دالما شمال غرب ايران

دوران مس و سنگ فلات ايران توسعه و تكامل جوامع كشاورزي و روستانشيني

طبقه X 10 حسنلو مس

نوسنگي بدون سفال در منطقه فلات ايران زاگرس مركزي

نقش اصلي سفال منقوش نوسنگي ايران هندسي

كشت انگور براي اولين بار درفلات ايران عصر مفرغ

باستان شناسان ايران در شمال مركزي بيشتر فعال بودند

قديمي ترين لايه مكشوفه از غار كمربند (لايه 25) با كربن 14   9980 ق م

فرهنگ يانيق عصر مفرغ قديم شمال غرب و غرب ايران شرق آناتولي و قفقاز جنوبي

فرهنگ سفال نخودي دونالدمك كان

سيلك I هم افق لايه نوسنگي جديد چشمه علي

گاهنگاري دهه 1960 رابرت دايسون سيلك II هم افق با حلف – عبيد 3 4500-3900 ق

كارگاه سفالگري و فلزكاري اريسمان اوايل هزاره سوم و اواخر هزاره چهارم ق م

واژه برادوستين اولين بار سولكي

ناتوفيان   لوانت

چغانبوت A استقرار دوره سوزيانا قبل از سفال 7500 ق م

طبقات 15 گانه حسونا شامل فرهنگهاي حسونا  - حلف – عبيد

سفال شاخص طبقه I حسونا سفال خشن با ماده چسباننده كاه

مفهوم اجتماعي و فرهنگي دوران نوسنگي بين نهرين  پيدايش روستا اوليه و توليد غذا

اصطلاح نوسنگي براي اولين بار سرجان لوباك

يكجانشيني در بين نهرين دوران نوسنگي

فرايند شهرنشيني عبيد جديد 

بقاياي معماري حسونا IV

پيشگام كاربرد علوم پايه و طبيعي چايلد

پيشگام استفاده از اصطلاح هلال حاصلخيزي برستد

فرهنگ زارزين 10 هزار سال

گاهنگاري نسبي پيدايش روستا نوسنگي 6000

لايه هاي فوقاني غار شنيدار مربوط به آغاز نوسنگي و ب اساس قبور مورد مطالعه  قرار گرفته

تعداد دو عدد پيكره گلي از كريم شهير كشف شده

70 درصد ابزارهاي سنگي كاملا  كار نشده از كريم شهير

با استقرار جوامع پيش از تاريخ بين نهرين در روستا ها گياهان اهلي افزوده شدند

پيدايش و استفاده از ظروف سفالين در جوامع نوسنگي بين نهرين باعث پيشرفت در شيوه هاي ذخيره مواد و پخت و پز

استخوانهاي حيواناتي چون بز و گوسفند و گاو و خوك در كريم شهير

گمانه شماره I حسونا در وسعت 5/2 متر مربع و وسعت محوطه حسونا 200در 150 متر

خط ميخي كتيبه بيستون توسط سرهنري واولينسون رمز گشايي شد

استوانه معروف كوروش در سال 538 ق م در بابل و به زبان بابلي و از شهر باستاني بابل بدست آمد و در موزه بريتانيا مي باشد

اثر مهر كوروش از خزانه داريوش تخت جمشيد

آرامگاه خشايار نقش رستم و آرامگاه كوروش پاسارگاد

گوردخمه داريوش بزرگ نقش رستم

درسارد آرامگاه آبراداتاس و همسرش پانته آ از نجباي پارسي و آرامگاه تمام سنگ مشابه آرامگاه كوروش

سه بناي معروف شوش دوره هخامنشي كاخ داريوش و آپاداني شوش و كاخ شائوراردشير دوم

كتيبه معروف بيستون در سال  520 توسط داريوش و به زبانهاي پارسي و ايلامي و بابلي نوشته شده است

فرمانهاي هخامنشي به خط آرامي

پايه ستونها و سرستونهاي به نمايش درامده در گوردخمه هاي هخامنشي نقش رستم و تخت جمشيد به شكل پايه ستونهاي چهارگوش با شال ستون گرد و سرستون ها به شكل دو گاو پشت بهم

واژه هاي آلاني  دنوتي وآلاني  سهروتي به معناي محل هاي مسكوني مستحكم دژگونه و نقاط مسكوني كوچكتر از آلاني دنوتي

در نقوش برجسته آشوري و برروي برخي از سنگ نگارها مكشوفه از داسكيليوم با قيافه هاي زن مادي آشنا مي شويم

گنجينه نقره از نوشيجان طبقه I

دو گوردخمه دوره مادي كه در بالاي آنها اتشدان حجاري شده قيزقاپان و سكاوند

كهن ترين تالار ستوندار از دوره ماد گودين تپه طبقه II

سفال ماد نخودي منقوش خاكستري با تزئينات كنده

پيروزي ماد بر آشور زمان هوخشتره 612 و به كمك بابل

كاوشگران تپه گودين كايلريانگ  و نوشيجان استروناخ و باباجان گلرگاف مد

شهر مادي كركنس پتريا در آناتولي مركزي و حفار فرانسوا سامرز

در زمان هوخشتره سكاها به فرمانروايي ماديس به ايران حمله كردند

مهمترين و كاملترين نمونه ايوان پارتي در كاخ اشور حدود 100 ميلادي

محوطه باستاني دستوا در سه كيلومتري جنوب شرقي شوشتر

معبد لائوديكه (لائوديسه ) به دوره سلوكي نهاوند

آثار نمرود داغ از آتيوخوس اول

قلعه يزدگرد در 24 كيلومتر مربه مسطح و مرتفع را اشغال كرده كه در سه سمت داراي استحكامات طبيعي است و دفاع از سمت چهارم با يك ديوار قطور كه با برج هاي چهارگوش تقويت مي شد و با استفاده از قلوه سنگ وملاط گچ ساخته شده بود صورت مي گرفت

گوردخمه هاي پارتي عباتند از گرمي – طاق بستان –سنگ شير همدان

شهر قومس محل بقاياي شهر هكاتوم پوليس

سنگ نوشته اردوان پنجم در سال 1947 از شوش بدست آمده و در موزه ملي ايران نگهداري مي شود

تل ضحاك هشترود آذربايجان شرقي

بهرام دوم نقش برجسته در نوراباد ممسني

بنديان شهرستان درگز

شكست از هپاطله يا هپتاليان توسط پيروز و خراجگذار آنها

مهمترين كتيبه ساساني كتيبه شاپور اول نقش رستم

مهمترين جنگ ايران و روميان شاپور اول –شاپور دوم – خسرو دوم

ورثرغنه به معني عقاب آمده

اصلاحات اجتماعي و اقتصادي زمان خسرو اول

بيشترين تعداد چهار طاقي ها آتشكده كرمان و فارس

موضوع نقش برجسته تنكاب فيروزاباد جنگ سواره

تزئينات معماري ساساني در بيشاپورموزائيك و گچبري و نقش برجسته