سيلك IV   گل نوشته پيكترگراف و سيلك V     قبرستان a    سيلك VI  قبرستان b

بيان همگون سفال چشمه علي و چغاسفيد     ژينوس دلفوس

بزمرده   علي كش  كاهنگاري دهلران

علي كش    علي كش  چغاسفيد

محمدجعفر علي كش چغاسفيد

سفيد    چغاسفيد

سرخ   چغاسفيد 

انتقالي چغامامي  چغاسفيد

سبز  چغاسبز چغاسفيد

خزينه   چغاسبز

مهمه    حاجي محمد  چغاسبزو موسيان

بيات     فرخ و سبز   عبيد II   حاجي محمد   فرخ و  سبز

فرخ    موسيان  و فرخ

پيكره T   و سفال اولين بار در محمد جعفر اوج پيكره T  در دوره سرخ

كاهنگاري سوزيانا

سوزياناي شرقي

سوزياناي بدون سفال   چغانبوت و علي كش

سوزياناي  شكل گيري  چغانبوت   و بن فضلي

سوزياناي عتيق  چغانبوت و بني فضلي

سوزياناي قديم   چغانبوت بن فضلي چغاميش  محمد جعفر و سبز

سوزياناي مياني   a-b-c  چغانبوت و بني فضلي وچغاميش و قبرشيخين و مهمه

سوزياناي جديد  چغانبوت چغاميش و قبرشيخين و شوش a,  بندبال  اكروپل


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در سه شنبه سی و یکم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 13:32 |

سفال چشمه علي  مشابه سفال سيلك I  و II به صورت سفال قرمز يا نخودي با سطح شفاف با فرم پايدار و سبدي

سفال تگرگي يا شكري سفال استاندارد زاغه است

اولين حفاري پارينه سنگي ايران توسط كارلستون كون 1949


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در شنبه بیست و هشتم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 11:16 |

يانيق تپه در شمال شرقي درياچه اروميه و جنوب تبريز چالز بورني و مشخصه اصلي فرهنگ اول يانيق

سفالهاي خاكستري دست ساز و روشن و تيره و نقش كنده خانه ها مدور با پله هاي چوبي يا گلي

تپه ابراهيم آباد در دشت قزوين با فرهنگ يانيق يا يانيك

  طبقه چهارم گودين داراي فرهنگ يانيق است گودين  تپه در كنگاور كرمانشاه هزاره چهارم تا ماد  توسط يانگ و لوين 1974  دانشگاه تورنتو  و در لايه  D  شوش يك نمونه سفال يانيق داريم

گودين IV    هفتوان  VII     حسنلو  VII    شوش D   فرهنگ يانيق

تپه هفتوان   در معماري سلماس آذربايجان غربي هزاره 2 تا ساساني 1975 چالز بورني

تپه حسنلو   در نقده  آذربايجان غربي عصر مس و مفرغ و آهن و ماد  حفار دايسون فلادلفيا  1337-

1357 گوي تپه  در شرق اروميه  هزار سوم تا اول  توسط براوان  دانشگاه منچستر 1947 ميلادي يا 1327 شمسي

سفال شمال غرب ايران  از اواخر هزاره دوم تا شروع عصر آهن نوعي سفال رنگارنگ يا پلي كروم  سفال پلي كروم شمال غرب ايران را در هفتوان VI  اورزليك تپه  و گوي تپه C و D  دينخواه داريم .اورزليك تپه توسط ادوار 1981

دينخواه  در اشنويه در جنوب درياچه اروميه دوره مفرغ تا آهن  دايسون

تپه گيان در نهاوند هزاره پنجم  تا تا هزاره اول  ق م توسط گريشمن عمده اطلاعات تپه گيان از قبرهاي آن بدست آمده انواع تدفين در گيان قبرهاي بيضي شكل و خمره هاي دفن كودك نشسته با لباس و حلقه فلزي بر سر كاسه وارونه روي سر

اولين مرحله تكامل گيان لايه هاي III و IV مخصوصا لايه چهار  شاخصه طبقه IV  گيان سفال منقوش كه متاثر از شوش D  سفالهاي نوع گيان III را از تپه هاي جمشيدي و گودين III داريم تپه هاي مهم متاثر از فرهنگ گيان و گودين  جمشيدي و گوران  چشمه ماهي و چغاسبز

فنجانهاي بدست آمده از گيان و گودين قابل مقايسه با شوش Dو گاهنگاري منطقه غرب تقريبا بر اساس حفاري هاي گيان كه حد فاصل نيمه هزاره سوم و نيمه هزاره دوم  را شامل مي شود .و گودين تپه داراي هفت دوره فرهنگي كه گودين III  خود 6 لايه دارد و گودين II  مادي است .

تپه حصار دامغان هزاره پنجم  تا هزاره دوم ق م  توسط هرتسفلد و اشميت و دايسون 1349  مشخصه حصار III   سفال خاكستري براق  افزايش ساخت و ساز حصارc III اواخر هزاره دوم تا هزاره سوم ق م و استفاده از طلا و نقره و استفاده از ادوات فلزي

آثار فرهنگي قابل مقايسه با حصار را از تورنگ تپه  شاه تپه ياريم تپه  

تورنگ تپه گرگان هزاره سوم تا اول ق م وولسن 1310  ژان دهه 1343  

شاه تپه    گرگان هزاره پنجم تا دوم آرن  موسسه تاريخ طبيعي سوئد

تل ابليس  در بردسير كرمان   هزاره پنجم تا اواخر هزاره دوم ق م كالدول 1346

فرهنگ قلعه شفا   12 كيلومتري تخت جمشيد سفال اوليه قرمز مايل به زرد و نقش ها سياه و نقش پرنده دو نوع سفال   سفال ثانويه مايل به صورتي و زرد با نقش ماهي و پرنده

 در اواخر هزاره دوم ق م سفال پلي كروم در سگز آبادمعمول مي شود

سفال پلي كروم  در غرب اولين بار در هفتوان گوي تپه و دينخواه و اوزرليك تپه

تپه سگز آباد  بوئين زهرا  قزوين  هزاره هشتم تا هزاره پنجم ق م

نگهبان 1349-1358

يانيق تپه پس امتروك شدن به صورت قبرهاي تومولوسي در آمد

منطقه طالش قبرهاي تومولوسي معمول است .

عمده سفالهاي حسنلو و دينخواه به صورت فنجان هاي كوچك و ظروف ته دكمه اي  سفال حسنلو و دين  خواه با خابور در آشور  تل بيلا  كول تپه و چغار بازار  قابل مقايسه است

ظروف قبرهاي يانيق با تاريخ 1100و1500 با ظروف گوي تپه c وD حسنلو قابل مقايسه است . در يانيق و گوي تپه C وd  اشيا تزئيني قابل مقايسه داريم مانند گردنبند- سنگ عتيق - سوزن -سنجاق مفرغي

ساخت سفال پلي كروم از منطقه آناتولي در 1600 ق م كه از شمال غرب وارد ايران شد 1400-1600


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 9:33 |

دلايل اهميت مطالعه باستان شناسي بين نهرين

همپوشان طبيعي در هلال حاصلخيزي- مقدم بودن مطالعات و جداول گاهنگاري – همجواري سيلك و تپه يحيي و ابليس  IV و لارستان


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در سه شنبه هفدهم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 17:30 |

 

تپه گارا شمال ارپاچيه 20 متر ارتفاع 20 طبقه

تل براك 600در 800 40 متر ارتفاع

اولين پيكره ها در هزاره 9 ق م

از فاز قديم حلف پيكرك پرنده به طور خشن با سوراخ آويز  و فاز مياني پيكرك انسان مونث و در فاز جديد انسان با ظرافت و پيكرك با نقش صليب شكسته

پيكركهاي ارپاچيه  گاو  و حيوانات شاخدار


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در سه شنبه هفدهم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 9:15 |

 

فرهنگ عبيد از تپه عبيد در نزديكي اور     هال و وولي

سفال عبيد ساده تر با تزئين ساده هندسي

 وولي سفال عبيد را با نام اور عبيد 1تا 3 نامگذاري كرد سپس اداره باستان شناسي عراق سفال عبيد را به چهار گروه 1- اريدو      2- حاجي محمد3- كلاسيك 4- نو     تقسيم كرد فرهنگ عبيد از انتهاي فرهنگ حلف آغاز و تا آغاز اروك ادامه دارد

اريدو همان ابوشهرين يكي از 5 شهر قبل از طوفان در اريدو ظرفي پر از ماهي داريم اهالي اريدو در تغذيه نوعي نرم تن و آرد ناخالص استفده مي كردند  فرسايش دندانها و در اريدو سه اسكلت سگ داريم  حفاران فواد صفر و استون لويد

طبقه 10 اريدو داراي خانه يي از ني وزنه تور ماهيگيري

طبقه 12 اريدو  داسهاي سفالي و گل ميخ ها و معماري  خشت هاي بزرگ اندود ديوارها   ظهور سفال كلاسيك و رنگ آميزي

معماري معابد اريدو توسط آمارسين سومين پادشاه اور III در 18 طبقه كه 12 طبقه آن مربوط به فرهنگ عبيد 6-18

از طبقات 12و 13و14 فقط داغ ديوارها و طبقه 17 پشتيبان در داخل و طبقه 16 كاملترين معبد و پشتيبان از خارج و طبقه 15 اثر فشار انگشت روي خشت  مثل زاغه و سيلك  طبقه 11 مرحله جديد معماري عبيد ساخت معابد سه بخي و طبقه 9 ظهور پلكان و طبقه 7 نرده باي پلكان با محل تطهير در ورودي و طبقه 6 پايان معابد دوره عبيد  در اريدو .

طبقه هاي          15 -18           12-14            9-11            7-8     

اورعبيد 1 همزمان با اريدو 13  خانه ها ني

تل عويلي در لارسا در جنوب بين نهرين 6 فصل حفاري و 20 لايه

       20-19                   عبيد صفر                      حسونا

      18 -12                      اريدو                         اريدو

      11 -10                   حاجي محمد              عبيد 2

          9                         كلاسيك                    عبيد 3

      8-1                        نو                                 عبيد 4

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در شنبه چهاردهم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 8:59 |

مصالح حسونا چينه و پشتيبان و حسونا III هماهنگي در معماري و حسوناي IV بازسازي بناها و حياط و در حسوناي اتاق ها داراي سكو هستند و براي استحكام خمره ها آذوقه در حسونا داخل خمره را قير يا گچ اندود مي كردند .

فرهنگ حلف  در تل ارپاچيه 6-10 و  تل نينوا  c 2و حسونا 6-10  حلف تل السود   چغاربازار  6-15 و فرهنگ حلف قديم در ارپاچيه 10 و فرهنگ حلف مياني  ارپاچيه 7-9 و حلف جديد ارپاچيه 6

كوره حرارت بالا  در ارپاچيه  از فرهنگ حلف

دراسماعيل آباد 80 درصد سفال منقوش هم افق با حلف و با نقش بچه قورباغه و رديف پرنده

نقش سفال حلف  نقوش هندسي حيوانات شاخدار  رديف پرندگان

تل براك  توسط ملوان

جنوب ترين منطقه تحت نفوذ فرهنگ حلف سامره


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در یکشنبه هشتم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 17:18 |

آخرين استقرار پيش از تاريخ متارا

حسونا 200در 150 ارتفاع 6 متر از زمين هاي اطراف  آثار حسونا اولين بار از تپه نينوا بدست آمد (كويونجيك )1942 فواد صفر تا 1943 و 44 . 15 لايه دارد.   5-1 حسونا و 6 مخلوط حسونا و حلف .  15 لايه استقرار با دوره هاي حسونا و حلف و عبيد و آشور .

حسونا 1a خمره هاي آذوقه و سفال براق سفال كوزه شير  كج بيل و فاقد معماري .

حسوناي 1b خمره هاي گلابي شكل سفال منقوش عتيق  آغاز معماري سفال استاندارد يا نقش كنده .

حسوناي 1c منقوش استاندارد

حسوناي II سيني پوست كني و سبوهاي كروي با گردن كوتاه تزئين درون ظرف فلاخن

حسوناي III سفال سامره تزئين صليبي با  نوار پهن و حسونا IV فراوان شدن سفال سامرا و كم شدن منقوش عتيق .   حسوناي V و حسوناي VI ورود سفال حلف

كاملترين اثر معماري حسونا از طبقه چهار و در حسونا پيكرك حيواني داريم .در متارا پيكرك زني با يك پستان .

مهره هاي با تزئين نقش كنده از حسونا  .

حسونا  نينوا سامره متارا چغاربازار حلف  ارپاچيه و تل اسوان .

مراكز تحت نفوذ حسونا را در شمال بين نهرين داريم و جنوب ترين منطقه تحت نفوذ حسونا در شمال بغداد و جنوب شرق دياله .

اطلاعات حسونا از نينوا از تپه كويونجيك بدست آمد و عمق آثار آن 5/27 متر و سفال حسونا در طبقه 1 و 2 بر روي خاك بكر بدست آمد .حغار كمپل تامسون 1929 اخرين مرحله استقرار در دهكده ها در بين نهرين در حلف و مشخصه فرهنگ سفال منقوش چند رنگ .

لايه هاي اوليه حلف روي خاك بكر مربوط به فرهنگ حسونا

چغار بازار شرق تل حلف در سوريه 21 متر ارتفاع 15 لايه و اولين حفار ملوان  1935-1934-  طبقه 15 فرهنگ حسونا  مخلوطي از حلف را هم داريم و طبقه 13  داراي سفال سامره -  13-15 فرهنگ حسونا و فرهنگ سامره حد فاصل حسونا و حلف فرهنگ سامره را در تل السوان و چغامامي  و شمشارا و طبقه 3 حسونا و طبقه 13 جغاربازار .

حفاري در تل سلطان و چغامامي 1960 شمال بغداد شرق بغداد كه حصار- كشاورزي آبياري كانال كشي پيكرك هاي سنگي – خندق  تل السلطان و چغامامي خندق

اولين كانال آبياري  و اولين خشت سيگاري ودروازه برج دار  چغامامي

اولين خندق و مس چكش خورده تل السوان

سامره كنار دجله نزديك بغداد   حفار هرتسفلد و در سفال سامره تنها يك رنگ بكار رفته است .ظروف ديسي شكل با پايه بلند مجوف و سوراخ هاي مثلثي شكل و مشخصه سفال سامرا و تزئين آن است كه به صورت نقوش هندسي تزئين منفي تكرار نقش ها و نقوش مثبت درون نقوش منفي نقوش مسبك انسان و حيوان گياه درون چهارچوب و كوزه  هايي با گردن بلند و نقش انسان به صورت برجسته و سفال سامرا در حسونا هم داريم .

اوج شكوفايي سامره در تل السوان طبقه چهار VI .

فرهنگ حلف  ماكس فون ابنهايم  سفال حلف زيباترين سفال بين نهرين با پايان دوران حلف دوران استقرار در دهكده ها به پايان مي رسد  آثار حلف را در ارپاچيه II و نينوا و حسونا و تپه گارا  سامره چغاربازار  تل اسود تل مفش ساكچه گوزو  و كاركميش تل براك  داريم .


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضی دلاوری در چهارشنبه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۲ و ساعت 8:56 |